Czym jest REACH i jakie obowiązki nakłada na przedsiębiorstwa?

REACH to unijne rozporządzenie regulujące rejestrację, ocenę, udzielanie zezwoleń i stosowanie ograniczeń w zakresie substancji chemicznych. Obowiązki przedsiębiorstw wynikające z REACH mogą dotyczyć producentów, importerów, dystrybutorów i dalszych użytkowników chemikaliów. Ich zakres zależy od roli przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw oraz rodzaju wykorzystywanych substancji.

Autor: Magdalena Masternak

REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) to unijne rozporządzenie regulujące zasady wprowadzania do obrotu i stosowania substancji chemicznych. Jego głównym celem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi oraz środowiska, a także zwiększenie bezpieczeństwa stosowania chemikaliów w całym łańcuchu dostaw.

Jednocześnie przepisy REACH wspierają swobodny obrót substancjami chemicznymi na rynku Unii Europejskiej. Promują również rozwój alternatywnych metod oceny zagrożeń oraz wzmacniają odpowiedzialność przedsiębiorców za bezpieczeństwo oferowanych produktów.

Na czym polega system REACH?

Rozporządzenie REACH opiera się na zasadzie, zgodnie z którą odpowiedzialność za wykazanie bezpiecznego stosowania substancji chemicznych spoczywa na przedsiębiorcach. Oznacza to, że producenci, importerzy oraz inni uczestnicy łańcucha dostaw muszą identyfikować zagrożenia związane z substancjami chemicznymi i podejmować działania ograniczające ryzyko ich stosowania.

System REACH obejmuje przede wszystkim:

• rejestrację substancji chemicznych,
• ocenę informacji dotyczących ich właściwości,
• procedury udzielania zezwoleń dla wybranych substancji,
• ograniczenia dotyczące produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania określonych substancji.

Czy wszystkie substancje podlegają rejestracji REACH?

Nie. Rozporządzenie przewiduje szereg wyłączeń i zwolnień z obowiązku rejestracji.

Przykładowo, poza zakresem REACH znajdują się m.in.:

• odpady,
• substancje radioaktywne,
• niewyodrębniane półprodukty,
• substancje objęte określonymi wyłączeniami wskazanymi w przepisach REACH.

Ponadto część substancji jest traktowana jako już zarejestrowana na potrzeby określonych zastosowań. Dotyczy to między innymi substancji czynnych stosowanych w środkach ochrony roślin oraz produktach biobójczych.

W praktyce każdorazowo należy przeanalizować status konkretnej substancji, jej zastosowanie oraz rolę przedsiębiorcy w łańcuchu dostaw, ponieważ zakres obowiązków może się różnić w zależności od okoliczności.

REACH i CLP – kluczowe elementy zgodności przedsiębiorstwa

Skuteczne zarządzanie chemikaliami w firmie wymaga uwzględnienia nie tylko wymagań REACH, lecz także przepisów rozporządzenia CLP dotyczącego klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji oraz mieszanin.

Przedsiębiorstwa wykorzystujące chemikalia powinny na bieżąco weryfikować:

• klasyfikację stosowanych substancji i mieszanin,
• aktualność kart charakterystyki,
• obowiązki informacyjne w łańcuchu dostaw,
• ewentualne ograniczenia lub wymogi dotyczące zezwoleń,
• zgodność procedur magazynowania i użytkowania chemikaliów z obowiązującymi przepisami.

Dlaczego znajomość wymagań REACH jest ważna?

Niewłaściwe zarządzanie chemikaliami może prowadzić do naruszenia obowiązków prawnych, problemów w relacjach z kontrahentami oraz zwiększonego ryzyka dla pracowników i środowiska.

Dlatego przedsiębiorstwa stosujące substancje chemiczne powinny regularnie monitorować zmiany przepisów. Dodatkowo powinny zapewniać odpowiednie kompetencje osobom odpowiedzialnym za obszar zgodności środowiskowej i bezpieczeństwa chemicznego.

Szkolenia z zakresu REACH i CLP pomagają uporządkować obowiązki organizacji oraz prawidłowo wdrożyć wymagania dotyczące zarządzania chemikaliami w przedsiębiorstwie.